Tijd tikt voor kerkgebouwen

Al enige tijd worden kerkgebouwen in Limburg gesloten, of is een aanstaande sluiting van een kerkgebouw onderwerp van gesprek.

Niets nieuws, zou men kunnen zeggen maar het gaat al gauw over meer dan honderd kerkgebouwen. Dat is dusdanig hoog, dat het allemaal niet meer ‘vanzelf goed komt’.

In Limburg is een aantal kerkgebouwen succesvol herbestemd. De gebruiksmogelijkheden en toepassingen voor de herbestemming zijn misschien nog niet uitgeput. Je kunt echter niet van iedere kerk een bibliotheek, concertzaal of boekhandel maken. Gemeenten, die vaak de trekker zijn, kunnen dat in deze tijd ook niet allemaal opbrengen. Creativiteit is dus gevraagd. Gelukkig lopen er mensen rond met goede ideeën. Echter, om de haalbaarheid te onderzoeken en een goed initiatief te realiseren, is tijd en geld nodig.

Aan de overdracht van kerkgebouwen zijn door de kerk steeds meer voorwaarden gesteld, die de herbestemmingmogelijkheden flink beperken. De kerkgebouwen die worden gesloten, kampen vrijwel allemaal met fors achterstallig onderhoud, ondanks de inzet van veel vrijwilligers. Voor niet-monumentale kerken is sloop ook een optie, en daarmee hergebruik van de ruimte in plaats van het gebouw. Echter niet overal in Limburg zit men te springen om nieuwe ruimte voor ontwikkeling en bebouwing in de wijk of het dorp. Een kostendrager waaruit het allemaal betaald kan worden, is dus vaak niet voorhanden.

Kerkgebouwen ‘aan de eredienst onttrokken’ hebben naast soms een monumentale waarde, ook vaak een emotionele of sociale waarde. Wat je met een kerkgebouw wilt doen, vraagt om een zorgvuldige afweging. En dat kost tijd. Ondertussen staan kerkgebouwen leeg, gaat de onderhoudstoestand verder achteruit en de omgeving verloedert.

Dit probleem doet zich dus provinciebreed voor. Overal raken de gemeenten er vroeg of laat bij betrokken. Voor veel gemeenten zal dit uiteindelijk een te zware opgave worden. De provincie Limburg zou als mede ‘probleemoplosser’ kunnen optreden. Maak de analyse met de betrokkenen en kijk op welke wijze en met welke middelen, tijd kan worden gewonnen. De tijd die nodig is om tot een verantwoorde oplossing te komen. Zo kunnen waardevolle leegstaande kerken voor vroegtijdig verval worden bewaard, bijvoorbeeld met geld uit een in te stellen overbruggingsfonds.

Wie behoort zich dit allemaal aan te trekken? Natuurlijk niet alleen de gemeente, provincie, de goedwillende initiatiefnemers en gemotiveerde vrijwilligers. Ook de kerk die deze gebouwen heeft laten bouwen, hoort daar bij. Uit een publicatie van het LGOG, waarin de kerkenbouw in de 19e en 20e eeuw onder de loep genomen is, komt naar voren dat in 20% tot 60% van de bouwinitiatieven subsidie ontvangen is van provincie en gemeente. In Zuid-Limburg is dit geregeld aangevuld tot 80% of meer, door gelden van de toenmalige Staatsmijnen. Particuliere giften in grond en geld leverden de rest. Tegenover zoveel collectieve bijdragen toen, behoort nu een kerk te staan die positief bijdraagt aan deze flinke klus.

Commitment van de kerkelijke organisatie en de provincie Limburg is dus gevraagd. In de wetenschap dat dit in vele wijken en dorpen speelt of zal spelen, ligt hier een waardevolle maar ook dringende opgave. En ondertussen tikt de tijd door.

bron : http://www.weert.nl

Geplaatst op woensdag 25 januari 2012.